از گایتون تا احدیان!

دانشجویان رشته‌های پزشکی و کسانی که با این رشته و حواشی آن دمخور هستند، حتماً به خوبی با کتاب معروف فیزیولوژی پزشکی، نوشتۀ آرتور کلیفتن گایتون، که در ایران به فیزیولوژی گایتون معروف شده است، آشنا هستند. گایتون، فیزیولوژیست پرآوازۀ آمریکایی در 8 سپتامبر 1919 در ایالت می‌سی‌پی زاده شد و در 3 آوریل 2003 در سانحۀ رانندگی درگذشت. نام کتاب او با علم پزشکی گره خورده است. او ابتدا، عمدۀ مطالعاتش را در حوزۀ عامل افزایش فشار خون سپری و در این راه، بسیاری از فرمول‌ها، محاسبات و رفتار مربوط به سیستم گردش خون را کشف کرد. وی در سال ۱۹۵۵ تئوری برون‌ده قلب را ارائه کرد که نشان می‌داد قلب تنها، خونی را که دریافت می‌کند، قادر به پمپاژ است و خود قلب، نقشی در تنظیم مقدار برون‌ده قلب ندارد. از دیگر کارهای ارزندۀ وی، محاسبۀ فشار میان‌بافتی است. گایتون، قریب 60 سال پیش کتاب معروف «فیزیولوژی پزشکی» را نوشت که مرجعی مهمی برای تمام رشته‌های پزشکی شد. این کتاب 50 سال پیش در ایران توسط دکتر فرخ شادان به فارسی ترجمه شد. با پیشرفت و توسعۀ علم پزشکی، گایتون «جان. ای. هال»(متولد 1946) را هم برای تکمیل نگارش کتاب به یاری طلبید که حاصل آن کتاب درسی« فیزیولوژی پزشکی گایتون- هال» شد. اولین ترجمه فارسی این کتاب نیز توسط فرخ شادان صورت پذیرفت.‌ بعد از مرگ گایتون در 84 سالگی و سال‌های بعد از آن، به رغم توسعۀ روزافزون و لحظه به لحظۀ علم پزشکی و یافته‌های مرتبط با فیزیولوژی، کماکان «فیزیولوژی گایتون- هال» منتشر شد و اکنون که گایتون در قید حیات نیست و هال در آستانۀ 80 سالگی است، باز هم این کتاب با نام این دو دانشمند، منتشر می‌شود. ولی با نگاهی به محتوا و مندرجات کتاب و مقایسۀ آن با نخستین نمونه‌های چاپ شدۀ این کتاب، متوجه می‌شویم که نگه داشتن نام این دو پژوهشگر علم پزشکی، بیشتر ناظر به احترام و پیشرو بودن آنها در تألیف این کتاب دارد و کتاب فعلی، دارای گروه مؤلفانی است که در زمان نگارش اولیۀ فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال، اصلاً نام و پژوهشی از آنها در میان نبود.

شاید تعجب کنید چرا در نخستین صفحات کتاب «مقدمات تکنولوژی آموزشی» بیراهه رفته و در مورد فیزیولوژی و کتابی در مورد آن توضیح داده‌ایم. زنده‌یاد محمد احدیان(1381 – 1323)، پس از دانش‌آموختگی در آمریکا و در سال‌های میانی دهۀ 50، نخستین سنگ‌بناهای دانش نوپدید «تکنولوژی آموزشی» را در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی بنیان گذاشت و به عنوان یکی از پیشگامان این رشته و حتی شاید بهتر باشد بگوییم در مقام «پدر جوان تکنولوژی آموزشی ایران»، به تألیف آثار متعددی دست زد که کتاب «مقدمات تکنولوژی آموزشی» یکی از آنها بود. این کتاب به عنوان کتاب درسی و مرجع در رشتۀ تکنولوژی آموزشی و بسیاری از دیگر رشته‌های علوم تربیتی در دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد، مقبولیت یافت و با استقبال عمومی روبرو شد. توسعۀ تدریجی دانش تکنولوژی آموزشی در سال‌های میانی دهۀ هفتاد، دکتر احدیان را وادار ساخت برای تکمیل و به روز کردن مباحث کتاب از افرادی که خود وی قبول داشت، دعوت به همکاری در تکمیل و تصحیح کند. اتفاقی که با فراخوانی هال، برای گایتون رخ داد. دکتر داوود محمدی(یکی از مؤلفان کتاب حاضر)، عمران رمضانی و در مقطعی، دکتر محرم آقازاده افرادی بودند که در واپسین سال‌های حیات کوتاه، ولی پربار دکتر احدیان، اسمشان در روی جلد کتاب، در کنار نام استاد درج شد. در واقع کتاب مقدمات تکنولوژی آموزشی، در کسوتی تغییر یافته و با نگهداری ساختار و اصول اولیۀ خود، باز هم در قامت یک کتاب خواندنی و منبعی درسی، به حیات خود ادامه داد تا این که با تغییرات بنیادی در تکنولوژی آموزشی، به‌ویژه بعد از آموزه‌های جدیدی که در مبانی، ساختار، رویکرده و روش‎های این دانش مطرح می‌شد، لزوم تجدیدنظر در کتاب دکتر احدیان را که آخرین نسخۀ آن در 1380 ( با مشارکت داوود محمدی و عمران رمضانی) به چاپ رسیده بود، اجتناب‌ناپذیر می‌ساخت.

با پیشنهاد نشر محترم آییژ به ما دو نفر، و پس از همفکری با یکدیگر و نیز ضمن مشورت‌گیری از استادان صاحب‌نظر و خانوادۀ استاد زنده‌یاد، قرار شد از روش کتاب فیزیولوژی گایتون استفاده کنیم. یعنی اسم کتاب را به پاس پیشگام بودن و نیز اولین مؤلف، «مقدمات تکنولوژی آموزشی دکتر احدیان» می‌گذاریم و این رویه را برای همیشه، حتی اگر روزی تمام مطالب کتاب تغییر یابد و به حالتی برسیم که هیج رد نوشتاری از دکتر احدیان در کتاب موجود نباشد، حفظ می‌کنیم. فکر می‌کنیم به این شیوه ادای دینی کرده‌ایم به این استاد بزرکوار و افتخار خواهیم کرد که نام ما دو تن در روی جلد و شناسنامه، همواره ذیل نام استاد قرار خواهد گرفت. شاید روزی برسد که کتاب توسط افراد دیگری ویراستاری و بازتألیف شود، قطعا آنها هم نام دکتر محمد احدیان را با نیکی و احترام یاد خواهند کرد.

از کلیۀ کسانی که کمک کردند نسخۀ جدید «کتاب مقدمات تکنولوژی آموزشی» با ویرایشی نو و با مطالبی جدید به دست مخاطبان، به ویژه دانشجویان برسد، سپاسگزاری می‌کنیم و امیدواریم این روند بهسازی و به روزآوری مستمر متن کتاب، همواره جاری و ساری باشد.

دکتر داوود محمدی

دکتر مرتضی مجدفر

NLP و افراد سمعی و بصری و لمسی

 افراد را از نظر روحی می‌توانیم به سه دسته ۱ - بصری ۲ - سمعی ۳ - لمسی تقسیم کنیم و این از ضروری‌ترین دانستنی‌ها می‌باشد. ممکن است کسی هر سه حالت را داشته باشد، اما به طور حتم یکی از این حالت‌ها غالب است. حالا ببینیم که این کیفیت‌ها چگونه اند:

افراد بصری:

بصری‌ها افرادی هستند که بیشتر به کیفیت‌های دیداری توجه دارند و تصاویر برایشان بیشتر جلب نظر می‌کند. از آنچه دیده اند بیشتر صحبت می‌کنند. هیجانی ترند. سریعتر صحبت می‌کنند. از حرکات دست بسیار استفاده می‌کنند و می‌کوشند سخنان خود را با حرکات به تصویر بکشند.

چون سرعت کلامشان با سرعت تصاویر متحرک ذهنی شان برابر نیست، معمولا ً برای بیان اندیشه‌های خود شتاب دارند، برخی کلمات را حذف می‌کنند و آنچه را می‌گویند به گونه ایست که مخاطب تصویر آن را در ذهن خود ببیند.

افراد بصری به رفتار ما، به ظاهر ما و هر آنچه به چشم می‌آید، بیشتر توجه می‌کنند. اینکه رفتار ما چقدر محترمانه است، آیا به احترامشان بلند میشویم؟ آیا چهره مان از دیدنشان شاد میشود؟ آیا لباسهایمان تمیز و ظاهری آراسته داریم برایشان بسیار با اهمیت است. بصری‌ها عاشق گل اند. دوستدار هدیه اند. به اینکه از دید دیگران چگونه اند خیلی اهمیت می‌دهند. بصری‌ها، تصویری اند. با آن‌ها باید پر شورتر و پر هیجان‌تر بود. باید خیلی خلاصه گفت. توضیح و تفسیر زیاد، حوصله آن‌ها را سر می‌برد.

وقت بصری‌ها را نگیرید. مقصود خود را زود اعلام کنید. آرامش افراطی و شل بودن، بصری‌ها را کلافه می‌کند. آن‌ها عاشق هیجان اند. اگر می‌خواهید در افراد بصری نفوذ کنید، اگر می‌خواهید حرف شما را بهتر بپذیرند و در خواست شما را اجابت کنند و اگر می‌خواهید با آن‌ها صمیمی شوید در اجرای آنچه گفتیم بکوشید.

افراد سمعی:

این افراد بیشتر به کیفیت‌های شنیداری توجه دارند و از آنچه شنیده اند بیشتر صحبت می‌کنند. کلام و طنین و آهنگ را به خاطر می‌سپارند. هیجان آرامتری دارند. آهسته صحبت می‌کنند و سعی می‌کنند که بیانشان شیوا و رسا باشد و به گفتار خود، توجه خاصی نشان می‌دهند. سمعی‌ها، به گفتار ما توجه خاصی دارند. به تحسین‌ها، تقدیر‌ها، تشکر‌ها، به آنچه پشت سرشان گفته شده. به کنا یه‌ها، به طعنه‌ها، به گفتار مؤدبانه و محترمانه. به اظهار علاقه گفتاری.

به جمله (دوستت دارم)، به گفتار نغز، به کلام شیرین. به لحن و طنین. به موسیقی و خوش آهنگی صدا. با سمعی‌ها کمی آرامتر از بصری‌ها صحبت کنید، اما مراقب باشید که خیلی هم آرام نشوید. خلاصه نکنید، اما شرح و تفسیر فراوان هم ندهید.

فصاحت و بلاغت را در سخن از یاد نبرید. تشویقتان بیشتر کلامی باشد. یک (آفرین) برای یک سمعی هزار مرتبه بیشتر ازیک شاخه گل می‌ارزد. به گفتار آن‌ها بیشتر از بقیه گوش می‌دهید، چون آن‌ها خوش سخن هستند.

برای سمعی‌ها، احترام کلامی مهمتر از احترام رفتاری است. تند صحبت کردن با آن‌ها، بی ادبی تلقی می‌شود. علاوه بر آنکه آن را نشانه اضطراب و نبود آرامش می‌دانند.

لمسی‌ها:

این افراد؛ بیشتر به کیفیت‌های لمسی توجه می‌کنند. از آنچه لمس کرده اند بیشتر حرف می‌زنند و هیجانشان خیلی کم است. خیلی آرام اند. حتی یک نوع رخوت و سستی را می‌توان درآن‌ها دید. احساس آن‌ها از دیگران عمیق‌تر است و در ملایمت آن‌ها متانت نیز هست. شاید بتوان گفت که لمسی‌ها از بصری‌ها متنفرند! لمسی‌ها با آنچه با دست و تن حس می‌کنند خیلی میانه گرمی دارند. یک حمام آب گرم بیش از هر چیز دیگر، او را در خلوت خود شاد می‌کند.

لمسی‌ها را باید در آغوش کشید. دستانشان را به گرمی فشرد و دست تحسین و صمیمیت بر پشتشان زد. آنقدر که با نوازش و در آغوش کشیدن و بوسیدن؛ می‌توان محبت را به لمسی‌ها ابراز کرد با هدیه و گفتن (دوستت دارم) نمی‌توان. هل دادن و تنه زدن، آنچنان موجب آزارشان میشود که گویی تیر خورده اند. آن‌ها ملایم صحبت می‌کنند و احساسات عمیقی دارند.

سوالات زیر را به دقت بخوانید و اولین گزینه‌ای را که به ذهنتان می‌رسد انتخاب کنید..

ادامه نوشته