با ۵ نفر از مشهورترین تجار و کسبه بازار تهران آشنا شوید

جالب است بدانید بازار بزرگ تهران علاوه بر آنکه محلی برای کسب و تامین رزق و روزی اهالی آن است، قهرمانان خود را نیز دارد.

برخی کسبه بازار تهران به‌ویژه در یک سده گذشته، به‌واسطه فعالیت‌های عام‌المنفعه‌شان چنان مشهور شده‌اند که روایت و قصه‌های بسیاری حول و حوش شخصیت‌شان در بازار روایت می‌شود. ۵ تن از این مشاهیر بازار تهران را در ادامه معرفی‌ می‌کنیم.

حاج محمداسماعیل شاهرخی
حاج محمداسماعیل شاهرخی از بزرگ‌ترین تجار و معتمدان بازار تهران، بنیانگذار و نخستین رئیس اتاق اصناف ایران بود. شاهرخی در سال ۱۳۰۴به‌دلیل نبود تشکیلات صنفی، به همراه جمعی از معتمدان بازار، اتاق اصناف ایران را تأسیس کرد. پس از تأسیس اتاق اصناف، حاج محمداسماعیل شاهرخی به‌عنوان نخستین رئیس این اتاق انتخاب شد. او در طول ریاست خود، خدمات شایانی برای ساماندهی اصناف و کسبه، تنظیم قوانین و مقررات صنفی، حل مشکلات و مناقشات بین اصناف و ارتقای جایگاه و منزلت اصناف در جامعه انجام داد.

او علاوه بر فعالیت‌های صنفی در زمینه‌های خیرخواهانه نیز فعال بود. او ازجمله واقفان بزرگ ایرانی بود و موقوفات متعددی در زمینه‌های مذهبی، آموزشی و درمانی از خود برجای گذاشت.

حاج سیدجواد تهرانی
حاج سیدجواد تهرانی از بزرگ‌ترین تاجران فرش ایران در دوران قاجار بود. حاج سیدجواد تهرانی در سال ۱۲۸۴، با همکاری تعدادی از تاجران، شرکت سهامی فرش ایران را تاسیس کرد. او با تاسیس شرکت سهامی فرش ایران، اقدام به صادرات فرش به کشورهای اروپایی و آمریکایی کرد. وی نقش مهمی در معرفی فرش ایران به جهانیان و رونق صنعت فرش ایران ایفا کرد.

تهرانی از صنعتگران فرش حمایت می‌کرد و برای ارتقای کیفیت فرش ایران، اقدام به تاسیس کارگاه‌های قالیبافی و آموزش قالیبافان کرد. تلاش‌ها و خدمات حاج سیدجواد تهرانی، منجر به رونق صنعت فرش ایران در دوران قاجار شد. با حمایت حاج سیدجواد تهرانی از صنعتگران فرش، کیفیت فرش ایران ارتقا یافت و فرش ایران به‌عنوان یکی از مرغوب‌ترین فرش‌های جهان شناخته شد.

حاج میرزا احمد عابد نهاوندی
حاج میرزا احمد عابد نهاوندی معروف به «مرشد چلویی» عارف، شاعر و از مشهورترین کاسبان‌ تهران در دوران پهلوی بود. او به‌دلیل برخورد نیکو و سخاوتمندانه با مشتریان مشهور بود. مرشد چلویی در بازار تهران جنب مسجد جامع، چلوکبابی داشت و در مغازه خود برای عموم سخنرانی‌های هفتگی برپا می‌داشت. حاج میرزا احمد عابد نهاوندی شاعر نیز بود و تخلص «ساعی» را برای خود انتخاب کرده بود.

او به خوش‌اخلاقی و برخورد نیکو با مشتریان مشهور بود. مرشد چلویی از عرفای مشهور زمان خود بود و با بزرگان عرفان مانند شیخ رجبعلی خیاط، طوطی همدانی و حاج اسماعیل دولابی ارتباط دوستانه داشت. احمد عابد نهاوندی به‌عنوان الگوی اخلاق برای بسیاری از کسبه و مردم شناخته می‌شد.

حاج محمدحسن امین‌الضرب
حاج محمدحسن امین‌الضرب بزرگ‌ترین بازرگان قرن نوزدهم ایران و نخستین سرمایه‌گذار صنعتی تهران بود. او در دوران ناصری به ریاست ضرابخانه منصوب شد و به همین دلیل ناصرالدین‌شاه به او لقب «امین‌الضرب» را اعطا کرد. حاج محمدحسن امین‌الضرب در زمینه‌های مختلف اقتصادی ازجمله تجارت، کشاورزی و صنعت فعالیت داشت.

او ازجمله بزرگ‌ترین صرافان ایران در دوران قاجار بود و با کشورهای مختلف اروپایی و آسیایی تجارت می‌کرد. در سال ۱۲۴۸ هجری شمسی تهران و برخی از شهرهای ایران دچار قحطی شدند، در این زمان دارایی حاج محمدحسن حدود ۹۰هزار تومان بود. او بخش بزرگی از دارایی‌اش را به حل مشکل قحطی اختصاص داد و اقدام به خرید گندم از نقاط مختلف کشور و انتقال آن به تهران کرد.

حاج علی‌اکبر شمس‌العلماء
حاج علی‌اکبر شمس‌العلماء، در سال ۱۲۶۲ شمسی در تهران متولد شد. او از شاگردان ممتاز میرزاغلامرضا اصفهانی، خوشنویس نامدار بود و در خط نستعلیق مهارت و استادی بسیاری کسب کرد. حاج ‌علی‌اکبر شمس‌العلماء علاوه بر خوشنویسی، در بازار تهران به شغل کتابفروشی نیز مشغول بود.

حجره‌اش در بازار تهران پاتوقی برای اهالی فرهنگ و ادب بود و بسیاری از شاعران، نویسندگان و خوشنویسان برجسته در آن رفت‌وآمد داشتند. از حاج علی‌اکبر شمس‌العلماء آثار خوشنویسی بسیاری به یادگار مانده است که شامل خوشنویسی قرآن مجید، کتیبه، قطعات و مرقعات می‌شود. او چندین جلد قرآن مجید را با خط نستعلیق کتابت کرد که یکی از آنها در موزه آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.

چگونه طرح کسب‌وکار بنویسیم؟

چرا به طرح کسب‌وکار نیازمندیم؟

راه‌اندازی یک کسب‌وکار ایده درخشانی است که با داشتن طرحی جامع باعث می‌شود از مزایای آن بهره ببرید و با مشکلات کمتری مواجه شوید. طرح کسب‌وکار (business plan) به فکرتان انسجام می‌دهد، ایده­‌تان را سامان‌دهی می‌کند و با کمک آن می‌توانید راهکارهای بهتری را برای کسب‌وکارتان در نظر بگیرید.

با وجود طرح کسب‌وکار این فرصت را دارید تا احتمال شکست را به حداقل برسانید، در مورد تمام عناصر کسب‌وکارتان با تمرکز فکر کنید، برای چالش‌های پیش رو آماده باشید. طرح کسب‌وکار از شکست و از دست دادن واقعی سرمایه و زمان شما جلوگیری می‌کند و سرمایه‌گذار را متقاعد می‌کند تا ایده‌ی شما را جدی بگیرد.

با توجه به نوع و اهداف هر کسب‌وکاری، طرح آن نیز تغییر می‌کند و بنابراین به طور مشخص نمی‌توان گفت که طرح کسب‌وکار شامل چه بخش‌هایی است. قسمت‌هایی هم وجود دارد که می‌تواند در طرحی وجود داشته باشد یا در طرحی دیگر حذف شوند، اما به طور کلی شاید بتوان به موارد زیر اشاره کرد.

۱- خلاصه اجرایی

۲- شرح کسب و کار

۳- راهبردهای بازار

۴- تحلیل رقبا

۵- برنامه طراحی و توسعه کسب و کار

۶- عوامل اقتصادی-مالی شرکت

۷- برنامه عملیاتی

۸- منابع انسانی

۹- پیوست‌ها

۱-خلاصه اجرایی

خلاصه اجرایی (مدیریتی) نقاط کلیدی مربوط به هر بخش کسب‌وکار را بیان می‌کند و اولین قسمتی است که خواننده آن را مطالعه و بررسی می‌کند ضمن اینکه آخرین قسمت از یک طرح کسب‌وکار است که نهایی می‌شود. این خلاصه به خواننده امکان فهم کلی از فرآیند کسب‌وکار و حوزه فعالیت‌ آن را می‌دهد و اهداف بلندمدت و روش دستیابی به آن‌ها را مشخص می‌کند.

خلاصه اجرایی در بهترین حالت باید در یک یا دو صفحه به صورت قانع‌کننده و جذاب تهیه شود تا مشکل کمبود وقت مدیران، سرمایه‌گذاران و مؤسسات اعتباري باعث نشود اهمیت آن را درک نکنند و اشتیاقی برای خواندنش نداشته باشند.

چون خلاصه مدیریتی، راهبرد کسب‌وکار شما را نشان می‌دهد، باید طوری تنظیم شود که بتواند نظر مخاطبان را جلب کند تا به بررسی ادامه طرح ترغیب شوند.

مطمئن شوید که سرمایه‌گذار در پایان خواندن خلاصه اجرایی (مدیریتی) از مقدار سودی که خواهد برد، آگاه می‌شود.

در تهیه خلاصه اجرایی (مدیریتی) باید توجه داشت که محتوای این بخش برای کسب‌وکاری که از قبل راه‌اندازی شده و کسب‌وکار نوپا و استارتاپ‌ها متفاوت است.

۲- شرح کسب‌وکار

به طور کلی در این بخش موارد زیر را توضیح دهید:

• معرفی شرکت و نوع آن که شامل اطلاعات شرکت مانند نام و نوع سهامی بودن، محل شرکت، تاریخ ثبت شرکت، نام مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره، سهام‌داران و درصد سهام هر کدام، سوابق مدیران، کارکنان کلیدی و سهامداران اصلی شرکت، منابع مالی، آدرس و شماره تلفن، اهداف، چشم‌انداز و مأموریت می‌شود.
• راهبردها (برنامه‌های تولید، فروش و خدمات) شامل برنامه‌هایی برای تحقق اهداف شرکت در بلندمدت است.

۳- راهبردهای بازار

ادامه.......

ادامه نوشته

مدل های کسب و کار - بخش 3

انواع مدلهای کسب و کار – 10 مورد آخر

مدل کسب و کار دسته بندی کردن (Bundling Business Model)

دسته‌بندی کردن یکی از مدل‌های کسب و کار بوده که در آن شرکت‌ها، محصولات یا خدمات را با هم ترکیب می‌کنند تا یک پکیج را به مشتریان ارائه دهند. در این مدل، محصولات و خدماتِ متنوعی با قیمت نهایی پایین‌تر، عرضه می‌شود. این روش برای شرکت‌هایی مناسب است که می‌توانند محصولات یا خدمات مختلف خود (که به هم مرتبط هستند) را در قالب یک پکیج به مشتریان بفروشند.

مدل کسب و کار بی واسطه گری (Disintermediation Business Model)

در این مدل، شرکت‌ها به کمک استراتژی‌های فروش و بازاریابی، شخص سوم یا همان واسطه‌ی فروش را حذف کرده و به‌صورت مستقیم محصولات یا خدمات خود را به مشتریانشان ارائه می‌دهند. سازمان‌هایی که از این مدل کسب و کار پیروی می‌کنند، مستقیماً با مشتریان و مصرف‌کنندگان در ارتباط هستند؛ شایان ذکر است که این ارتباط به کمک کانال‌های مختلفی مانند: اینترنت، نمایندگی‌ها و… شکل می‌گیرد.

مدل کسب و کار جزئی سازی (Fractionalization Business Model)

با استفاده از مدل کسب و کار جزئی‌سازی، شما قادر خواهید بود تا به‌جای فروشِ یکجایِ یک محصول، آن را به‌صورت جزء به جزء بفروشید؛ اما یعنی چه؟ امروزه برخی از رستوران‌ها به‌جای اینکه پیتزا را به‌صورت کامل بفروشند، به مشتری اجازه می‌دهند که پیتزاها را به‌صورت اسلایسی (تکه‌تکه) انتخاب کنند و هر تعداد که نیاز داشتند بخرند. خوبی این مدل از کسب و کار در این است که شما می‌توانید با فروش از طریق جزئی‌سازی، سود بیشتری کسب کنید.

مدل کسب و کار استفاده به ازای پرداخت (Pay As Go Business Model)

بر طبق این مدل، مشتریان بر اساس میزان مصرف خود از محصولات یا خدمات، هزینه پرداخت می‌کنند و مجاز هستند هرچقدر که می‌خواهند مصرف کنند، به شرطی که هزینه‌ی آن را پرداخت نمایند. گفتنی است که این مدل در شرکت‌ها و صنایع تأمین انرژی (گاز، آب، برق، سوخت) و همچنین شرکت‌های ارائه دهنده‌ی سرویس‌های ارتباطی (تلفن، موبایل، اینترنت و…) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدل کسب و کار ارائه محصول به‌عنوان خدمت (Product As a Service Business Model)

همان طور که از اسمش پیدا است، در این مدل کسب و کار، شما یک محصول را به‌عنوان یک خدمت، به افراد مختلف ارائه می‌دهید. مثال‌های زیادی از این مدل کسب و کار وجود دارد اما ملموس‌ترین آن‌ها، مغازه‌هایی هستند که برای شما اسناد و مدارک را کپی می‌زنند؛ در این مغازه‌ها، صاحب مغازه یک دستگاه فتوکپی (محصول) خریداری کرده است و برای شما اسنادی و مدارکی که لازم دارید را کپی یا چاپ می‌کند (خدمت).

مدل کسب و کار استاندارد سازی (Standardization Business Model)

استانداردسازی به معنای جهانی کردن یک سرویس است که این سرویس، زمانی یک سرویسِ شخصی‌سازی‌شده بود. این امر به دلیل راحتی و قیمت پایین باعث جذب مشتریان می‌شود. توضیح بیشتر آنکه بسیاری از سرویس‌ها در اوایل کار خود، به‌صورت محدود و برای مشتریانِ خاصی عرضه شدند، اما به کمک مدل کسب و کار استانداردسازی، این سرویس‌ها یا محصولات، قابلیتِ استفاده‌ی جهانی را پیدا کردند و افراد بیشتری جذب آن‌ها شدند. شایان ذکر است زمانی که یک سرویس در سطح جهانی و بین‌المللی عرضه می‌شود، نگهداری آن به نسبت کاری راحت‌تر خواهد بود و همچنین هزینه‌های ارائه‌ی سرویس برای مشتریان نیز کاهش خواهد یافت.

مدل کسب و کار لیزینگ (Leasing Business Model)

در طی کسب و کار لیزینگ، شما محصولات را (مخصوصاً در صنعت خودروسازی) به مشتریان خود تحویل می‌دهید و هزینه‌ی آن را در بلندمدت با سودی مشخص نسبت به خرید نقدی، دریافت می‌کنید. بسیاری از شرکت‌های خودروسازی در ایران و جهان، خودروهای خود را به‌صورت لیزینگی به مشتریان می‌فروشند.

مدل کسب و کار جوامع مبتنی بر کاربر (User Base Communities Business Model)

تقریباً تمامی پلتفرم‌های اجتماعی و شبکه‌های مجازی، از این مدلِ کسب و کار پیروی می‌کنند. در این مدل شرکت‌ها با توسعه‌ی پلتفرم اجتماعی، به کاربران اجازه می‌دهند که با یکدیگر ارتباط برقرار نمایند و حتی تبلیغات مختلفی را برای کسب و کار خود منتشر کنند؛ اما این شرکت‌ها از چه کانالی درآمد کسب می‌کنند؟

این مدل از کسب و کار 2 کانال درآمدی دارد:

کانال هزینه‌ی اشتراک

برخی از این پلتفرم‌ها برای مدتی محدود رایگان بوده و پس از آن، کاربران باید مبلغی را به‌عنوان حق اشتراک ماهانه، سالیانه و یا حتی اشتراک مادام‌العمر پرداخت کنند.

کانال انتشار تبلیغات

بسیاری از شرکت‌ها و برندهای بزرگ به شرکت‌های سازنده‌ی پلتفرم‌های اجتماعی، پول می‌دهند تا محصولات یا خدمات آن‌ها را در پلتفرم‌هایشان تبلیغ کنند؛ اگر از توییتر استفاده کرده باشید حتماً متوجه برخی بنرها و ویدیوهای تبلیغاتی در بین توییت‌ها شده‌اید، که این تبلیغات توسط خود شرکت توییتر و به درخواست برندها و شرکت‌های بزرگ صورت می‌گیرد.

مدل کسب و کار ترکیب امتیاز فروش و زنجیره فروش (Combination of chains and franchise Business Model)

در این مدل از کسب و کار، شرکت‌ها و کسب و کارهای مختلف، زنجیره تولید و فروش را با مدل حق امتیاز، ترکیب می‌کنند؛ به این معنی که یک کسب و کار، هم شرایط تولید، توزیع و فروش را فراهم می‌کند و هم حق امتیاز استفاده از نام تجاری خود را به افراد مختلف می‌فروشد. معروف‌ترین شرکتی که از این مدل پیروی می‌کند، «استارباکس» می‌باشد؛ این شرکت حق امتیاز استفاده از نام تجاری خود را به افراد مختلف می‌فروشد و همچنین مواد اولیه و دستورات تهیه را برای آنها تأمین می‌نماید. نمونه‌های ایرانی این مدل از کسب و کار عبارت‌اند از: قهوه‌فروشی‌های زنجیره‌ای ویونا و لمیز.

مدل کسب و کار یک به یک (One-for-one Business Model)

مدل کسب و کار یک به یک را می‌توان مدل کارآفرینی اجتماعی هم نامید. این مدل ترکیبی از سرویس‌ها و خدمات دولتی و خصوصی بوده که در آن دولت به شرکت‌های خصوصی کمک می‌کند تا رشد کنند؛ و در عوض این کمک‌ها، شرکت‌هایی که با این مدل کسب و کار فعالیت می‌کنند، خدمات اجتماعی را به افراد مختلف و نیازمندان ارائه می‌دهند. معروف‌ترین شرکتی که با این مدل کسب و کار فعالیت می‌کند، شرکتی به نام TOMS Shoes می‌باشد؛ این شرکت به ازای هر جفت کفشی که می‌فروشد، یک جفت کفش را به‌صورت رایگان به کودکان و افراد نیازمند در مناطق محروم، اعطا می‌کند.

مدل های کسب و کار - بخش 2

انواع مدلهای کسب و کار – 20 مورد دوم

مدل کسب و کار مبتنی بر توزیع (Distribution Based Business Model)

این مدل از کسب و کار بیشتر برای شرکت‌هایی کاربرد دارد که از یک یا چند کانال توزیعِ کلیدی برای ادغام مشتریان خود استفاده می‌کنند. در این روش شرکت‌ها، کانال‌های توزیع مختلفی را برای کسب‌وکار خود فراهم می‌آورند تا از طریق نمایندگی‌ها، دلال‌ها، فروشگاه‌ها و خرده‌فروشان، محصولات را به‌دست مشتریانشان برسانند.

مدل کسب و کار سازمانی (Enterprise Business Model)

استراتژی شرکت‌هایی که از این مدل کسب و کار استفاده می‌کنند، هدف قرار دادن مشتریان بزرگ می‌باشد. این مدل کسب و کار بر اساس فروش به تعداد محدودی از مشتریان بالقوه، ساخته شده است و در آن شما تعداد کمتری از محصولات را (اما با قیمتی بسیار بالا) به مشتریانی خاص به فروش می‌رسانید. شرکت‌های معروفی که از این مدل کسب و کار استفاده می‌کنند، عبارت‌اند از بوئینگ، اسپیس‌ایکس (SpaceX)، ایرباس و….

مدل کسب و کار شرکت های اجتماعی (Social Enterprise Businesses Model)

مدل کسب و کار شرکت‌های اجتماعی بر پایه‌ی کمک‌های بشردوستانه بنا شده است؛ در این مدل از کسب و کار، شرکت‌ها بخشی از سود خود را به خیریه‌ها و انجمن‌های کمک‌های بشردوستانه، پرداخت می‌کنند. با این کار هم به نوعی برای خود تبلیغ کرده‌اند و در نظر افراد جامعه محبوب می‌شوند، هم به افراد زیادی که نیازمند هستند، کمک می‌کنند.

مدل کسب و کار ارتباط مستقیم با مصرف کنندگان (Direct-To-Consumers Business Model)

در این مدل از کسب و کار، شرکت‌ها و برندها محصولات خود را مستقیماً به مشتریان نهایی و مصرف‌کنندگان اصلی می‌فروشند؛ در این مدل از کسب و کار، شما نیاز به کمپین‌های بازاریابی قوی و مؤثر دارید تا بتوانید مستقیماً مشتریان بالقوه‌ی خود را جذب کنید و محصولاتتان را به آن‌ها بفروشید.

مدل کسب و کار خانوادگی (Family-Owned Business Model)

همان طور که از اسمش پیدا است، هر کسب‌وکار و تجارتی که توسط یک خانواده تأسیس و اداره می‌شود یا اعضای یک خوانده در رأس آن هستند، از مدل کسب و کار خانوادگی پیروی می‌کند. در این مدل از کسب و کارها، رهبری شرکت به وارثان واگذار می‌شود و آن‌ها وظیفه‌ی رهبری و کنترل کسب و کار را به‌دست می‌گیرند. بسیاری از شرکت‌های بزرگ، در ابتدا بیزینسی خانوادگی بوده و به‌تدریج رشد کرده‌اند، شرکت‌هایی مانند فورد، پرادا، والمارت و… .

مدل کسب و کار بلاک چین (Block Chain Based Business Model)

یکی از جدیدترین و در حال توسعه‌ترین مدل‌های کسب و کار، مدل بلاک‌چین است. فناوری بلاک‌چین کل چشم‌اندازهای تجارت حال حاضر و آینده را تغییر داده است و شامل سیستم‌های مالی غیرمتمرکز در مقیاسی جهانی می‌باشد. استفاده از شبکه‌های مالی غیر متمرکز، اعتماد کاربران را از جهت حفظ حریم شخصی افزایش داده و به کاربران اجازه می‌دهد تا معاملات پایا و همتایی انجام دهند. شایان ذکر است کسب و کارهایی که از مدل بلاک‌چین استفاده می‌کنند، با استفاده از توکن‌ها سود می‌برند و بلاک‌چین را به‌عنوان یک سرویس ارائه می‌کنند. بسیاری از ارزهای دیجیتال مانند: بیت‌کوین، اتریوم، لایت‌کوین و… از مدل کسب و کار بلاک‌چین پیروی می‌کنند.

مدل کسب و کار زنجیره تأمین یکپارچه عمودی (Vertically Integrated Supply Chain Business Model)

به کمک این مدل کسب و کار، شرکت‌ها می‌توانند مدیریت بهتری بر روی زنجیره‌ی تأمین (تولید، توزیع و فروش) محصولات خود داشته باشند؛ هنگامی‌که شرکت‌ها بتوانند نظارت و عملکرد بهتری بر روی زنجیره‌ی تأمین محصولات خود داشته باشند، قادر خواهند بود تا هزینه‌های تولید، انتقال و حتی بازاریابی و فروش را کاهش داده و به همین ترتیب محصولات را با قیمتی پایین‌تر عرضه کنند و مشتریان بیشتری را جذب خود نمایند. شرکت‌ها و برندهایی که از این مدل کسب و کار پیروی می‌کنند عبارت‌اند از: آمازون، تسلا، اپل و حتی میوه‌فروشی‌ها.

مدل کسب و کار مبتنی بر توجه (Attention Merchant Business Model)

شرکت‌های تبلیغاتی و همچنین اینفلوئنسرها، با جلب توجه مخاطبان، به کسب درآمد می‌پردازند؛ به این روش «بیزینس مبتنی بر توجه» می‌گویند. نکته‌ای که باید به آن دقت داشته باشید، این است که وقتی سرویسی به‌صورت رایگان عرضه می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد، کاربران در آن مشتری نیستند، بلکه خودِ محصول هستند! و اینفلوئنسرها با کاربرانی که جذب می‌کنند، به تجارت می‌پردازند. شایان ذکر است که تمامی شبکه‌های اجتماعی رایگان، از مدل کسب و کار مبتنی بر توجه، پیروی می‌کنند.

مدل کسب و کار تخفیفات بالا (Discount With High-Quality Business Model)

فروشگاه‌ها و سوپرمارکت‌های بزرگ معمولاً از این روش بهره می‌برند؛ در این روش، شما محصولات را به مقدار عمده خریداری می‌کنید که باعث کاهش قیمت خرید می‌گردد و به همین ترتیب می‌توانید تخفیفات بیشتری برای مشتریان خود در نظر بگیرید.

ادامه نوشته

انواع مدلهای کسب و کار

مدلهای کسب و کار مختلفی در دنیا وجود دارد، ابتدا 20 مورد از مدلهای کسب و کار موفق و آزموده‌شده را به شما ارائه نموده و هر یک را ضمن ارائه توضیحاتی معرفی کرده‌ایم.

انواع مدلهای کسب و کار – 20 مورد اول

مدل کسب و کار امتیاز فروش (Franchise Business Model)

یکی از بهترین گزینه‌های گسترش یک شرکت، مدل کسب و کار امتیاز فروش یا مدل فرانشیز است؛ در این مدل کسب و کار، یک شرکت برای اینکه تعداد شعب خود را افزایش دهد، امتیاز نام (برند) تجاری و حق تجارت خود را، به افراد مختلف می‌فروشد تا تحت نام آن شرکت، شعبه‌ای تأسیس کرده و به فعالیت اقتصادی بپردازند. شایان ذکر است که در این مدل کسب و کار، مالکیت معنوی و حقوقی برند تجاری برای شرکت اصلی باقی می‌ماند اما بخشی از سود حاصل از اجازه‌ی استفاده‌ی افراد دیگر از برند خود را دریافت می‌کند. بگذارید با مثالی این موضوع را برای شما بازتر کنیم؛ فرض کنید که شما می‌خواهید یک بستنی فروشی، تحت نام یکی از برندهای بزرگ تولید بستنی در شهر خود تأسیس کنید؛ برای این کار لازم است با شرکت مورد نظر ارتباط برقرار کنید، پیش‌نیازهای آن‌ها را برای تأسیس یک شعبه از برندشان آماده کنید و سپس با عقد قراردادی، از نام تجاری آن‌ها استفاده کرده و به کسب درآمد و پرداخت حق امتیاز بپردازید.

یکی از معروف‌ترین و موفق‌ترین نمونه‌های مدل کسب و کارِ امتیاز فروش، برند مک‌دونالد می‌باشد؛ طبق آماری که خود این برند منتشر کرده، در حدود 93 درصد از شعب این برند در کشورهای مختلف، از طریق فروش حق استفاده از نام تجاری این شرکت، به‌دست آمده‌اند.

مدل کسب و کار پلتفرم چندوجهی (Multi-Sided Platform Business Model)

شرکت‌هایی که خدماتشان را به هر دو طرف ترازوی کسب و کار ارائه می‌دهند، از مدل پلتفرم چندوجهی استفاده می‌کنند. شاید این تعریف کمی برای شما گنگ باشد، پس با یک مثال عالی، این موضوع را برای شما باز می‌کنیم.

شرکت لینکدین یک مثال کامل از شرکتی است که مدل کسب و کار پلتفرم چندوجهی دارد؛ سرویسی که این شرکت فراهم کرده است، هم به افرادی که جویای شغل هستند و هم به افرادی که نیازمند نیروی کار هستند، خدمات ارائه می‌دهد. شرکت‌هایی از این دست زیاد هستند؛ از نمونه‌های ایرانی این مدل از کسب و کار می‌توان به: جاب‌ویژن، ایران‌تلنت، کارلنسر، اسنپ‌فود و… اشاره کرد.

مدل کسب و کار ماشین پول نقد (Cash Machine Business Model)

اساس عملکرد این مدل کسب و کار بر پایه‌ی این است که یک شرکت چقدر سریع می‌تواند با دریافت پول نقد، آن را تبدیل به محصول یا خدمات کرده و سپس دوباره به پول مبدل کند. این مدل کسب و کار، بیشتر توسط شرکت‌هایی که حاشیه سود کمی دارند یا شرکت‌هایی که انبار کالایی متنوعی دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‌عنوان مثال شرکت دیجی‌کالا از این مدل کسب و کار، پیروی می‌کند؛ پولی را از سرمایه‌گذاران دریافت کرده، آن را به کالا تبدیل می‌کند و سپس کالا را به افراد مختلف می‌فروشد و پول اولیه به همراه سود فروش، به شرکت برمی‌گردد. حتی در این مدل شما می‌توانید کالا و زنجیره‌ی فروش خود را از فروشندگان دیگر تأمین کنید. از نمونه‌های موفق خارجی این مدل کسب و کار می‌توان به: آمازون، علی‌بابا، اپل، سامسونگ و… اشاره کرد.

مدل کسب و کار فریمیوم (Freemium Business Model)

فریمیوم ترکیبی از خدمات رایگان و پولی می‌باشد و بیشتر توسط شرکت‌های فناوری در حوزه‌ی نرم‌افزار، به‌عنوان سرویس SaaS استفاده می‌گردد. در این مدل کسب و کار، در ابتدا برای رشد کسب و کار و جذب مشتریان بیشتر، نسخه‌های رایگان و لایت (Lite) را برای مدتی محدود با ویژگی‌های محدود برای کاربران عرضه می‌کنید و سپس برای استفاده از ویژگی‌های بیشتر و مدت‌زمان استفاده‌ی اضافه‌تر، گزینه‌ی ارتقا به نسخه‌ی حرفه‌ای، آن هم با پرداخت هزینه، به مشتری پیشنهاد می‌دهید. از مثال‌های موفق این مدل از کسب و کار می‌توان به: زوم (Zoom)، دراپ‌باکس (DropBox)، اورنوت (Evernote) و… اشاره کرد.

مدل کسب و کار اشتراکی (Subscription Busniess Model)

این مدل به مشتری این امکان را می‌دهد که با پرداخت حق اشتراک به‌صورت ماهیانه یا سالانه، از خدمات و سرویس‌های شما استفاده کند؛ برای اینکه مدل کسب و کار اشتراکی شما به موفقیت برسد، باید ارزش‌های پیشنهادی و سرویس‌های خود را بهبود ببخشید تا کاربران باز هم تهیه‌ی اشتراک از شما را نسبت به رقبا ترجیح بدهند. از دیگر امکانات مدل اشتراکی این است که شما می‌توانید پکیج‌ها و اشتراک‌های متنوعی را برای دسته‌های مختلفی از کاربران ارائه کنید تا آن‌ها با توجه به نیازشان، آن‌ها را انتخاب و خریداری کنند. نکته‌ای که باید به آن توجه کنید این است که مدل کسب و کار اشتراکی، برای وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌های مبتنی بر تولید محتوا مناسب‌تر هستند و مثال‌های متنوعی از این مدل کسب و کار وجود دارد که اکثر آن‌ها مرتبط با پلتفرم‌های مجازی هستند؛ شرکت‌هایی مانند فیلمو، نت‌فیلم، نتفلیکس، آمازون پرایم، دیزنی‌پلاس و… را می‌توان از جمله موفق‌ترین شرکت‌هایی دانست که از این مدل کسب و کار استفاده کرده و می‌کنند.

مدل کسب و کار نظیر به نظیر (Peer-To-Peer Business Model)

طبق مدل کسب و کار نظیر به نظیر یا (همتا به همتا)، یک شرکت به‌عنوان واسطه بین دو طرف (متقاضی و عرضه‌کننده) واسطه‌گری می‌کند و برای هر دوی آن‌ها ارزش پیشنهادی ایجاد می‌نماید؛ لازم به ذکر است که این مدل از کسب و کار، با رابطه‌ی معمولی بین مصرف‌کننده و عرضه‌کننده فرق دارد و شما در این مدل از کسب و کار از طریق دریافت کمسیون، کسب درآمد می‌کنید. برخی از شرکت‌هایی که با این مدل کسب و کار، فعالیت می‌کنند عبارت‌اند از: اوبر، اسنپ، تپسی، کارلنسر و…

نکته: یک شرکت ممکن است انواع مدلهای کسب و کار مختلفی داشته باشد؛ برای همین ممکن است در مثال‌هایی که برای هر نوع مدل کسب و کار می‌زنیم، نام یک شرکت خاص را در مدل‌های مختلف مشاهده کنید.

مدل کسب و کار درآمد پنهان (Hidden Revenue Business Model)

این مدل به یک سیستم تولید درآمد پنهان اشاره دارد که در آن کاربران مجبور نیستند برای استفاده از خدماتی که ارائه‌شده پولی پرداخت کنند، اما شرکتی که سرویس رایگان را به کاربران خود ارائه می‌دهد، جریان‌های درآمدی خود را از منابع و روش‌های دیگری تأمین می‌نماید. مثال واضح و علنی، موتور جستجوی گوگل می‌باشد؛ کاربران برای استفاده از موتور جستجوی گوگل پولی پرداخت نمی‌کنند اما گوگل از طریق هزینه‌ی تبلیغاتی که توسط مشاغل و کسب و کارهای مختلف برای پیشنهاد کلمات کلیدی خرج می‌شود، کسب درآمد می‌کند. از دیگر شرکت‌های موفقی که از طریق این مدل کسب درآمد می‌کنند می‌توان به: فیسبوک، توئیتر، اینستاگرام و… اشاره کرد.

مدل کسب و کار تیغ و دسته تیغ (Razor And Blade Business Model)

برای استفاده از مدل تیغ و دسته‌ی تیغ، شما در ابتدا یک کالا با قیمت پایین (دسته‌ی تیغ) و سپس یک کالا با قیمت و سود بیشتر (تیغ) به فروش می‌رسانید. اما یعنی چه؟ فرض کنید شما یک دسته‌ی تیغ می‌خرید که قابلیت تعویض تیغ برای آن موجود است؛ زمانی‌که تیغ کند شد، شما دسته‌ی تیغ را پیش خود نگه می‌دارید و فقط تیغ درون آن را عوض می‌کنید، که این تعویض تیغ، خرجی مداوم و مستمر برای شما محسوب می‌شود. در مثالی دیگر فرض کنید که پرینتر دارید که دارای کارتریج قابل تعویض باشد؛ این تعویض کارتریج یا شارژ کارتریج، مانند همان تیغ می‌ماند که به‌صورت مستمر باید برای آن هزینه کنید.

شایان ذکر است که این مدل کسب و کار، برای محصولاتی که نیاز به خرید مداوم دارند، بسیار مدل معقول و سوددهی می‌باشد؛ شرکت‌های بزرگی که از این مدل کسب درآمد می‌کنند عبارت‌اند از: ایکس‌باکس، سونی (پلی‌استیشن)، نینتندو (تولیدکننده بازی‌های ویدئویی)، شرکت اچ‌پی (چاپگر) و….

مدل کسب و کار تیغ و دسته تیغ برعکس (Reverse Razor And Blade Business Model)

در این مدل، شما مشتریان را با خرید یک محصول گران (تیغ)، تشویق می‌کنید که محصولات ارزان‌تر (دسته تیغ) بخرند. به بیان دیگر در این مدل، شما به‌عنوان یک شرکت، اول سعی می‌کنید محصول ممتاز و گران خود (تیغ) را به مشتریان بفروشید، و سپس در دراز مدت با فروش اقلام جانبی ارزان‌تر از محصول اصلی (دسته‌ی تیغ) سود کلانی به جیب بزنید. یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌هایی که بر اساس این مدل کسب و کار فعالیت می‌کند، شرکت اپل است؛ این شرکت قیمت معقولی برای استفاده از اپ‌استور، آیتونز، برنامه‌ها، دیدن فیلم‌ها و… ارائه کرده است، اما روی محصولات اصلی و ممتاز خود (مانند گوشی، تبلت، لپ‌تاپ و..) قیمت بالایی اعمال می‌کند.

مدل کسب و کار فروش مستقیم (Direct Sales Business Model)

یکی از قدیمی‌ترین مدلهای کسب و کار، مدل فروش مستقیم است؛ در مدل فروش مستقیم، شما محصولات یا خدمات را به‌صورت مستقیم به مشتریان نهایی – طی یک گفتگو شخصی یا عمومی – به فروش می‌رسانید؛ برای اینکه بهترین سود را از مدل فروش مستقیم ببرید، باید فروشندگان ماهری داشته باشید تا با کمک فن بیان و تکنیک‌های مذاکره، بتوانند مشتری را مجاب کنند که محصول شما را خریداری نماید، و به ازای فروش محصولات، به فروشندگان خود درصدی از سود را اختصاص می‌دهید. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص ارتباط گیری با مشتریان برای فروش مستقیم، می‌توانید به مقاله «فن بیان با مشتری – آموزش تکنیک های فن بیان برای افزایش فروش» مراجعه نمایید.

مدل کسب و کار بازاریابی وابسته (Affiliate Marketing Business Model)

همان طور که از اسمش پیداست، این کسب و کار وابسته به بقیه‌ی کسب و کارها می‌باشد؛ در این مدل کسب و کار، شرکت‌ها از طریق انتشار محتوا، بررسی و توصیه‌ی محصولات یا خدمات شرکت‌ها و کسب و کارهای دیگر، درآمد کسب می‌کنند. مدل بازاریابی وابسته، بیشتر برای وب‌سایت‌ها و فروشگاه‌های آنلاین کاربرد دارد. برای مثال شما به‌عنوان صاحب وب‌سایت یا فروشگاه آنلاین، محصولات و خدمات کسب و کارهای دیگر را در وب‌سایت خود قرار داده و به مشتری معرفی می‌کنید؛ سپس مشتری از طریق شما محصولات یا خدمات را دریافت می‌کند و شما به‌عنوان واسطه، سودی را از شرکای وابسته‌ی خود دریافت می‌کنید. در ایران می‌توانیم وب‌سایت ترب و دیجی‌کالا (فروش از طریق دیجی‌کالا، تأمین کالا از طریق فروشنده‌های کوچک‌تر) اشاره کنیم، که با قرار دادن محصولات کسب و کارهای کوچک‌تر در وب‌سایت خود، آن‌ها را به فروش رسانده و درصدی را برای خود بر‌می‌دارند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص، می‌توانید به مقاله «افیلیت مارکتینگ یا بازاریابی مشارکتی چیست؟ | افزایش فروش و کسب درآمد (+ فیلم آموزش رایگان)» مراجعه کنید.

ادامه......

ادامه نوشته

پایان تعلیق و بازگشت به دانشگاه

سلام و دورود به همه دانشجویان و مخاطبان عزیز. با لطف خدای بزرگ

مشکل تعلیق خدمتی بنده به پایان رسید و از نیمسال دوم سال تحصیلی

جاری به امید خدا مجددا در خدمت دانشجویان گرامی خواهم بود.

هر روز دوری از محیط مقدس درس و دانشگاه ضایعه ای بود برای من که بحمدالله حل شد ارادت